Máy hút mùi xịn, sao vẫn kêu như máy rẻ?
Một người bạn từng kể với tôi rằng, khi làm nhà mới, anh chọn máy hút mùi của một thương hiệu nổi tiếng. Máy có công suất lớn, giá hơn 20 triệu đồng và được giới thiệu là vận hành khá êm.
Thế nhưng khi sử dụng, máy lại phát ra tiếng ồn khá lớn, chẳng khác chiếc máy giá rẻ ở ngôi nhà cũ.
Ban đầu, anh nghĩ có thể mình đã mua nhầm máy. Nhưng khi kiểm tra kỹ, chúng tôi phát hiện nguyên nhân không nằm ở thiết bị, mà ở phần đường ống được giấu phía trên trần.

Máy hút mùi chỉ vận hành đúng công suất và độ ồn công bố khi đường ống phía sau được thiết kế phù hợp.
Chiếc ống nhỏ làm mất giá trị của chiếc máy đắt tiền
Theo thiết kế, đầu thoát của máy cần kết nối với đường ống có đường kính 150 mm. Tuy nhiên, để dễ giấu trong trần, đội thi công đã thu xuống loại ống chỉ khoảng 90 mm.
Gọn thì có gọn, nhưng luồng không khí bị ép qua một tiết diện quá nhỏ sẽ chuyển động nhanh hơn, làm tăng sức cản và phát sinh tiếng rít. Quạt phải hoạt động nặng hơn nhưng lượng khói và mùi thoát ra ngoài lại giảm.
Nếu giảm đường kính ống từ 150 mm xuống 90 mm, tiết diện thoát gió chỉ còn khoảng 36%. Nói cách khác, gần hai phần ba diện tích đường thoát đã bị mất đi.
Chiếc máy vẫn chạy, nhưng khó có thể vận hành êm và đạt công suất như nhà sản xuất công bố.
Độ ồn không chỉ phụ thuộc vào máy
Thông số kỹ thuật của máy hút mùi thường được đo trong điều kiện lắp đặt tiêu chuẩn. Khi đưa vào sử dụng thực tế, độ ồn và hiệu quả hút còn phụ thuộc rất nhiều vào toàn bộ hệ thống phía sau máy.
Máy hút mùi thường ồn hơn khi:
- Đường ống có đường kính nhỏ hơn yêu cầu của nhà sản xuất.
- Đường ống quá dài hoặc phải đi vòng qua nhiều vị trí.
- Có nhiều đoạn gấp khúc, đặc biệt là các góc chuyển hướng đột ngột.
- Dùng ống mềm bị bóp méo, gập hoặc có bề mặt bên trong nhăn.
- Đầu thoát ngoài nhà, lưới chắn hoặc van một chiều quá nhỏ, mở không hết.
- Các mối nối không kín, gây rò gió và phát ra tiếng rít.
- Đường ống không được cố định chắc, rung vào trần hoặc tủ bếp.
- Lưới lọc mỡ lâu ngày không vệ sinh, làm cản trở luồng không khí.
Ngoài ra, phòng bếp quá kín cũng có thể làm giảm hiệu quả hút. Khi máy đưa không khí ra ngoài, cần có một lượng không khí khác đi vào để bù lại. Nếu tất cả cửa đều đóng kín, quạt sẽ phải làm việc trong điều kiện bất lợi hơn.

Các máy hút mùi phổ thông thường hướng dẫn ống thoát Ø150mm (ảnh trái) - Hạn chế ống chuyển hướng ống gấp khúc đột ngột (ảnh phải)
Ba nguyên tắc: TO – NGẮN – THẲNG
Khi thiết kế và thi công đường thoát khí cho máy hút mùi, A Cộng thường lưu ý ba nguyên tắc:
1. TO
Ưu tiên sử dụng đúng đường kính đầu thoát theo hướng dẫn của từng loại máy. Với nhiều máy hút mùi hiện nay, đường kính được khuyến nghị là 150 mm; một số loại có thể sử dụng 120 mm.
Không nên tự ý thu nhỏ đường ống chỉ để dễ giấu trong trần hoặc tủ.
Theo hướng dẫn lắp đặt của Bosch- hãng sản xuất và cung cấp nhiều máy hút mùi tại Việt Nam, hãng khuyến nghị ưu tiên đường ống có đường kính 150 mm; đường kính nhỏ hơn 120 mm có thể làm tăng tiếng ồn của luồng khí. Tuy nhiên, kích thước chính xác vẫn phải căn cứ vào tài liệu lắp đặt của từng model.
Nếu bắt buộc phải sử dụng ống dẹt, tiết diện bên trong của ống cần tương đương với tiết diện của ống tròn được nhà sản xuất yêu cầu.
2. NGẮN
Đường ống càng dài, sức cản càng lớn. Vì vậy, vị trí bếp và đường thoát nên được tính toán ngay từ giai đoạn thiết kế kiến trúc, nội thất và trần.
Không nên đợi đến khi lắp tủ bếp mới tìm đường đưa ống ra ngoài. Khi đó, đường ống thường phải đi vòng, thu nhỏ hoặc né dầm, dẫn đến hiệu quả hút giảm rõ rệt.
3. THẲNG
Hạn chế tối đa số lần chuyển hướng. Nếu buộc phải đổi hướng, nên sử dụng phụ kiện có bán kính cong phù hợp hoặc hai góc 45 độ thay cho một góc vuông gấp, nếu điều kiện lắp đặt cho phép.
Ưu tiên ống cứng có bề mặt trong nhẵn. Chỉ nên dùng ống mềm cho đoạn kết nối ngắn và không để ống bị bóp méo.
Đừng đóng trần trước khi thử máy
Một sai sót khá phổ biến là hoàn thiện trần và tủ bếp trước khi kiểm tra toàn bộ hệ thống hút mùi. Đến khi phát hiện máy ồn hoặc hút yếu, việc sửa chữa sẽ khó khăn và tốn kém hơn nhiều.
Trước khi đóng kín trần, nên kiểm tra:
- Đường kính và tiết diện ống có đúng yêu cầu hay không.
- Tổng chiều dài và số lượng đoạn chuyển hướng.
- Các mối nối đã được bịt kín chưa.
- Đường ống có bị rung hoặc chạm vào kết cấu trần, tủ hay không.
- Van một chiều và đầu thoát ngoài nhà có mở thông thoáng không.
- Máy có hút tốt và phát sinh tiếng ồn bất thường ở từng cấp độ không.
Sau khi đưa vào sử dụng, lưới lọc mỡ cũng cần được vệ sinh định kỳ. Nếu máy bỗng nhiên ồn hơn hoặc hút yếu hơn trước, đây là một trong những vị trí nên kiểm tra đầu tiên.
Thiết bị tốt cần một hệ thống tốt
Một chiếc máy hút mùi tốt chỉ phát huy đúng giá trị khi hệ thống phía sau nó cũng được thiết kế và thi công đúng.
Đôi khi, để giấu một chiếc ống cho “gọn”, chúng ta lại lãng phí hàng chục triệu đồng mua máy xịn và phải nghe tiếng ồn của nó suốt nhiều năm.
Vì vậy, khi làm bếp, đừng chỉ hỏi máy hút mùi của hãng nào, công suất bao nhiêu hay giá bao nhiêu. Hãy hỏi thêm một câu quan trọng:
Đường ống phía sau máy sẽ được làm như thế nào?
Và nhớ ba từ: TO – NGẮN – THẲNG.
KTS. Bùi Việt Hoài

